Methode

Bronnen

• Capaciteitskaart (Netbeheer Nederland): de vijf CSV-exports met de kleurcode per postcode, de wachtrij en het verwachte oplosjaar per voedingsgebied, de geplande netuitbreidingen en de status per TenneT-station. Dit is de basis van vrijwel elk cijfer hier.
• Maandelijkse capaciteitsupdates van Enexis, Liander en Stedin, en de congestieonderzoeken van TenneT.
• GOPACS: het register van erkende Congestion Service Providers.
• RVO: subsidieregelingen die de wachtrij raken, zoals EHUB.
• Officiële publicaties (Kamerstukken en Staatscourant, inclusief de codebesluiten van de ACM) via de SRU-interface van repository.overheid.nl.
• CBS/PDOK: de postcode-4-grenzen waarmee de kaart wordt getekend.

Frequentie

De netbeheerders publiceren een nieuwe capaciteitskaart op de eerste vrijdag van de maand; in de praktijk staat die er soms de eerstvolgende werkdag. Elke nieuwe versie overschrijft de vorige, en oudere versies worden nergens bewaard. Wij controleren tweemaal per dag of er een nieuwe versie is, en elke twee uur of de publicatiedatum van de bron is veranderd. Is hij ongewijzigd, dan leggen we alleen vast dát we gekeken hebben. Is hij veranderd, dan bewaren we de nieuwe versie volledig en vergelijken hem met de vorige.

Hoe we vastleggen dat we niets veranderd hebben

Van elk opgehaald bestand berekenen we de SHA-256. Die hashes gaan in een manifest, samen met de hash van het manifest van de vorige meting. Zo vormen de dagen een keten: wie achteraf één byte wijzigt, breekt hem. Dat manifest laten we vervolgens tijdstempelen volgens RFC 3161 door drie onafhankelijke diensten (DigiCert, Sectigo en freeTSA). Zo'n token bewijst dat het manifest op dat moment bestond en sindsdien niet is gewijzigd. Daarnaast vragen we het Internet Archive om de bronbestanden zelf vast te leggen, zodat ook een onafhankelijke partij een kopie heeft.

Alle manifesten en tokens staan publiek in het archief.

Zelf controleren

Neem een willekeurige meting, bijvoorbeeld 2026-10-02:

curl -sO https://dewachtrij.nl/archief/2026-10-02/manifest.json
curl -sO https://dewachtrij.nl/archief/2026-10-02/manifest.sectigo.tsr

# wat de tijdstempeldienst heeft ondertekend, en wanneer
openssl ts -reply -in manifest.sectigo.tsr -text | grep -E "Time stamp|Message data" -A2

# de hash van het manifest zelf; die moet gelijk zijn aan de imprint hierboven
shasum -a 256 manifest.json

Het manifest bevat per bronbestand de SHA-256. Wie dezelfde bestanden bij de netbeheerders ophaalt, kan die hashes narekenen. En wie wil weten of wij later iets hebben aangepast: elk manifest noemt de hash van zijn voorganger, dus de hele keten is na te lopen.

De scoringsregel

De netbeheerders publiceren per gebied een jaar waarin de wachtrij opgelost zou moeten zijn. Een belofte voor jaar X geldt bij ons als gehaald wanneer dat gebied in de eerste meting van jaar X+1 geen wachtrij meer heeft (nul megawatt, nul verzoeken), of wanneer er geen jaar meer wordt opgegeven en de wachtrij kleiner is dan een tiende van wat hij was toen we de belofte voor het eerst zagen. In alle andere gevallen geldt hij als niet gehaald. Die regel staat hier vooraf, zodat er vooraf over te twisten valt, en hij wordt niet achteraf aangepast.

Wat deze cijfers niet zeggen

• De wachtrij hoort bij een voedingsgebied, niet bij een gemeente. Een gebied kan meerdere gemeenten bedienen. Op gemeentepagina's tellen we die wachtrijen daarom niet bij elkaar op; we tonen ze per gebied.
• De kaart is getekend met postcode-4-grenzen en is dus een benadering. De postcodezoeker op de voorpagina werkt op postcode-6 en is nauwkeuriger; het exacte adresniveau staat bij de netbeheerder.
• Een oplosjaar is een verwachting van de netbeheerder, geen toezegging. Dat is precies waarom we ze bijhouden.
• Wij zijn geen netbeheerder en hebben geen toegang tot de interne wachtrij-administratie. Alles hier is afgeleid van wat openbaar is gepubliceerd.

Citeren en hergebruik

Alles op deze site staat onder CC BY 4.0. Noem bij gebruik de bron, de pagina en de peildatum, bijvoorbeeld: "De Wachtrij, 2 oktober 2026, op basis van de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland". Machineleesbaar: gemeenten, voedingsgebieden, het archief, en per pagina een .json.