Hoe vol is het stroomnet echt?

Volgens de netbeheerders zelf is op de piekmomenten gemiddeld 77% van de aanwezige capaciteit nodig om de bestaande contracten te bedienen. In 56 gebieden is de piekvraag al groter dan wat het net aankan. In 64 andere gebieden staat een wachtrij terwijl op de piek minder dan de helft van de capaciteit nodig is.

De netbeheerders publiceren per voedingsgebied twee getallen die zelden naast elkaar worden gelegd: hoeveel vermogen het net daar aankan, en hoeveel er op de drukste momenten nodig is om de bestaande transportcontracten te bedienen. Het verschil daartussen is waar het gesprek over "slimmer benutten" over gaat. Hieronder staat dat verschil, per gebied, uit hun eigen cijfers.

Landelijk beeld

Opgeteld over 365 gebieden met gepubliceerde capaciteitscijfers: 26.102 MW aanwezig, 17.862 MW nodig op piekmomenten.
Mediane benutting op de piek: 77%. Het net is dus niet leeg.
56 gebieden zitten op de piek al boven hun aanwezige capaciteit.
In 288 gebieden staat een wachtrij terwijl de piekvraag onder de aanwezige capaciteit blijft; samen gaat het om 8.007 MW verschil.

Waar het verschil het grootst is

Gebieden met een wachtrij waar op piekmomenten minder dan de helft van de aanwezige capaciteit nodig is voor bestaande contracten.

Voedingsgebied	Gemeente	Aanwezig	Nodig op piek	Benut	Wachtrij	Verzoeken
OS OOSTERHOUT 20-2i	Nijmegen, Overbetuwe	88 MW	23 MW	26%	104 MW	20
RSD Roosendaal	Roosendaal, Halderberge	245 MW	106 MW	43%	95 MW	178
BOEK Boekend	Venlo, Peel en Maas	195 MW	39 MW	20%	84 MW	68
OS ULFT 20-3i	Oude IJsselstreek, Aalten	46 MW	13 MW	28%	76 MW	22
VENR Venray	Venray, Bergen (L.)	203 MW	96 MW	47%	72 MW	169
BORN Born	Sittard-Geleen, Echt-Susteren	140 MW	57 MW	41%	72 MW	47
OS ZUTPHEN 20-3i	Deventer, Lochem	88 MW	12 MW	14%	62 MW	17
LIMM Limmel	Maastricht, Meerssen	237 MW	91 MW	38%	62 MW	95
BOZ Bergen op Zoom	Bergen op Zoom, Steenbergen	177 MW	76 MW	43%	62 MW	75
HPT Hapert	Bladel, Eersel	197 MW	75 MW	38%	55 MW	147
OS BORCULO 20-3i	Berkelland, Oost Gelre	85 MW	27 MW	32%	54 MW	33
HELD Helden	Peel en Maas, Leudal	172 MW	34 MW	20%	40 MW	87
OS ZALTBOMMEL 20-5i	West Betuwe, Tiel	94 MW	25 MW	27%	38 MW	39
OS WERVERSHOOF 10-1i	Medemblik, Stede Broec	68 MW	27 MW	40%	36 MW	54
OS DODEWAARD 10-3i	Overbetuwe, Neder-Betuwe	48 MW	10 MW	21%	36 MW	25
OS ZALTBOMMEL 20-4i	Zaltbommel, West Betuwe	94 MW	24 MW	26%	33 MW	17
MRUM Merum	Roermond	129 MW	36 MW	28%	31 MW	19
HMO Helmond Oost	Deurne, Helmond	179 MW	70 MW	39%	29 MW	69
OS ZUIDBROEK 20-1i	Apeldoorn, Voorst	88 MW	25 MW	28%	25 MW	54
OS DOETINCHEM 20-6i	Doetinchem, Bronckhorst	88 MW	31 MW	35%	23 MW	72
CVD Coevorden	Coevorden, Hardenberg	156 MW	56 MW	36%	21 MW	39
ISM IJsselmuiden	Kampen	44 MW	13 MW	29%	21 MW	17
NEDW Nederweert	Weert, Nederweert	136 MW	46 MW	34%	20 MW	78
OS DE VAART 10-3i	Almere	57 MW	16 MW	28%	19 MW	12
BL Beilen	Midden-Drenthe, Westerveld	172 MW	63 MW	37%	18 MW	29

En waar het net er wél doorheen zit

Gebieden waar de piekvraag de aanwezige capaciteit nu al overschrijdt.

Voedingsgebied	Gemeente	Aanwezig	Nodig op piek	Benut
OS HAARLEMMERMEER 20-2i	Haarlemmermeer	88 MW	139 MW	158%
ZYV Zeijerveen	Assen, Noordenveld	36 MW	69 MW	192%
Dordrecht Centrum en Oost	Dordrecht	36 MW	57 MW	157%
OS IJPOLDER 10-4i	Amsterdam	32 MW	51 MW	159%
OS AALSMEER BLOEMENVEILING 10-1i	Aalsmeer, Uithoorn	36 MW	51 MW	142%
OS BERGUM CENTRALE 10-2i	Noardeast-Fryslân, Dantumadiel	17 MW	32 MW	188%
OS SLOTERMEER 10-1i	Amsterdam, Amstelveen	50 MW	62 MW	124%
OS VIJFHUIZEN 20-3i	Haarlem, Haarlemmermeer	88 MW	100 MW	114%
GNHK Groningen v. Heemskerckstraat	Groningen, Westerkwartier	86 MW	97 MW	113%
OS DALE 10-1i	Aalten, Oost Gelre	57 MW	68 MW	119%
Montfoort	Montfoort, Woerden	27 MW	37 MW	140%
Lopik	Lopik	27 MW	37 MW	140%

Wat deze cijfers niet zeggen

Dit is geen bewijs dat er ergens zomaar ruimte ligt. Drie dingen staan niet in de brondata, en ze doen er alle drie toe.

Reserve. Een station moet een storing kunnen opvangen: valt er een transformator uit, dan moet de rest het overnemen. Hoeveel vermogen daarvoor vrij moet blijven, publiceren de netbeheerders niet per gebied. Een deel van het verschil hierboven is dus geen bruikbare ruimte.
Contract versus gebruik. Capaciteit wordt toegekend op contract, niet op gemeten verbruik. Wie 2 MW contracteert en 0,6 MW gebruikt, bezet toch 2 MW in de wachtrij-administratie. Precies daar grijpen flexibele contracten, congestiemanagement en tijdsafhankelijke tarieven op aan.
Het niveau erboven. Een gebied kan ruimte hebben terwijl het TenneT-station erboven vol zit. Dan helpt lokale ruimte niet.

Wat hier staat is dus geen oordeel, maar de vraag waar het gesprek over gaat, met getallen eronder: in 64 gebieden wacht men op capaciteit terwijl op de piek minder dan de helft van het aanwezige vermogen nodig is. Waarom dat zo is, kunnen alleen de netbeheerders uitleggen.

Zie ook: hoeveel wacht er · halen de netbeheerders hun beloftes · zoek uw eigen postcode

Bron: brondata landelijke capaciteitskaart (Netbeheer Nederland), velden aanwezige_transportcapaciteit_afname en benodigde_transportcapaciteit_afname, peildatum 5 oktober 2026. Dagelijks gearchiveerd en met tijdstempel vastgelegd door De Wachtrij. CC BY 4.0. Methode en grenzen: methode.